Yaşam

Ebeveynler İçin Öz Şefkat

 

Kötü bir ebeveyn davranışında bulunduğunuzu düşündüğünüz için kendinizi en son ne zaman suçladınız?

Belki kızınız matematik dersinden zayıf aldı ve ona söylediğiniz ağır sözlerden pişmansınız. Belki okulda bir arkadaşının rahatsız edici davranışları ile başa çıkması için çocuğunuza şiddet içeren tavsiyelerde bulundunuz. Belki de çocuğunuza gitmek için söz verdiğiniz okul resitaline gidemediniz. Kafanızın içindeki bir ses korkunç bir ebeveyn olduğunuzu size söylüyor.

Ancak kendinize karşı takındığınız bu sert öz eleştiri durumunun bir alternatifi var:

Öz şefkat.

Araştırmacı Kristin Neff’in tanımına göre öz şefkat, yargılarla dolu fırtınalı denizlerden gelen bir mülteciye dinginlik sağlayacak ıssız bir ada gibidir. Araştırmacı öz şefkatin şu üç bileşenden oluştuğunu söylüyor:

  • ‘Birincisi kendimize karşı nazik olmak. Yargılayıcı ve eleştirici olmak yerine anlayışlı ve nazik olmalıyız.’
  • ‘ İnsan olduğumuzu kabul etmek. Kendimizi eleştirip acımızla hayattan izole olacağımıza diğerleri ile bağlantıda olarak hayatı yaşamalıyız.’
  • ‘Farkındalık. Acıyı görmezden gelmek ya da abartmak yerine yaşadığımız tecrübeyi dengeli bir farkındalık hali ile algılamalıyız.’

Öz şefkatin ebeveynlikle ilişkisi nedir?

Yakın tarihte yapılan bir araştırmaya göre, öz şefkati yüksek ebeveynlerin çocukları yetişkin olduğunda daha az gelişim problemi, stres ve depresyon sıkıntıları yaşadıkları görülüyor. 2015 yılında çocukları otizmli olan ebeveynler ile yapılan bir araştırmada öz şefkatin hayattan beklentilerle, umutla, yaşam amacıyla doğrudan ilişkisi olduğu görüldü. Diğer bir araştırma da öz şefkatin otizmli çocuklara sahip ebeveyn olmanın getirebileceği negatif hisler ve düşünceler karşısında adeta görünmez bir kalkan olduğunu ortaya koydu.

Bütün bu araştırmaları ele aldığımızda öz şefkatin iç ve dış eleştirilere karşı tampon vazifesi üstlendiğini görüyoruz. Peki ebeveynler kendilerine karşı öz şefkat geliştirebilirler mi? Tabii ki.

Kendinize karşı öz şefkat geliştirmenizin 3 yolu.

1. Düzenli öz şefkat molaları verin.

İlk kez ebeveyn olduğunuzda bebeğinizle ikinci günde hastaneden çıkmanıza nasıl izin verebildiklerine şaşırabilirsiniz. İlk defa emzirmenin neden çok basit ve kolay olmadığını anlamak isteyebilirsiniz.

Tüm bu anlarda bir öz şefkat molası verebilirsiniz. Öncelikle durumun size acı verdiğini kabul edin ve sonrasında tarih boyunca ilk ebeveynlik deneyimini herkesin sizin gibi yaşadığını düşünün. Son olarak kendinize şunu söyleyin. ‘Bebeğimle en doğru şekilde ilgilenebilmek için kendime şefkat sunuyorum’

Tabi ki ağlayan bebeğinizin kirli bezini değiştirirken bu molayı vermeniz mümkün değil. Krizi atlattıktan ve sakinleştikten bir süre sonra molanın etkisi artacaktır. Neff ayrıca bu sözleri kendinize söylerken elinizi kalbinize koymanızın sizi daha çok rahatlatacağını söylüyor. Tuhaf gelebilir ancak işe yarayıp yaramadığını görmek için deneyin.

2. “Sevgi ve nezaket” meditasyonunu deneyin.

Günlerden Pazartesi. Evden hemen çıkmalısınız ki anaokuluna giden çocuğunuzu okula bırakıp saat 9’daki toplantınıza yetişebilin. Gerçek şu ki; planınızdaki 5 dakikalık bir sapma bile 15 dakikalık bir gecikmeye neden olacak. Çocuğunuz çoraplarını ve ayakkabılarını kendisi giymek istiyor ve bu uzun sürüyor, sizin sabrınız taşıyor. Hemen arkasından siz ve çocuğunuz birbirinize giriyorsunuz. Toplantınızdan hemen sonra sabahki olaydan dolayı kendinizi eleştirmeye başlıyorsunuz.

Bu gibi durumlarda sabah saatlerinde yapacağınız bir ‘sevgi ve nezaket’ meditasyonu işe yarayabilir. Meditasyonun çıkış noktası çok basit:

  • Sizi çok seven yakın bir kişiyi düşünüyorsunuz. Bu kişinin size güvenliğiniz, iyi hissetmeniz ve mutluluğunuz için dilekler yolladığını hayal edin. Bu iyi dileklerin ve sevginin bu kişiden size doğru geldiğini hissedin.
  • Aynı kişiye siz de sevginizi gönderin. Siz ve bu kişi benzersiniz. Aynı sizin gibi bu kişi de mutlu olmak istiyor.
  • Daha sonra çok iyi tanımadığınız birini düşünün. Bu kişi de sizin gibi iyi bir hayat diliyor.
  • Farkındalığınızı açın ve bütün bir dünyanın önünüzde küçük bir top gibi olduğunu düşünün. Tıpkı sizin gibi mutlu olmak isteyen dünyadaki bütün yaşayan varlıklara iyi dileklerinizi yollayın.

Avusturalyalı araştırmacıların yaptığı son araştırmada çoğu otuzlu yaşlarının ortasında olan anneden oluşan 60 ebeveyn ya 15 dakikalık sevgi ve nezaket meditasyonlarını yaptılar ya da odaklama sağlayan bir kayıt dinlediler. Önce ve sonra bir anket dolduran ebeveynlerin, bir market alışverişi sırasında şeker yemek için ısrar eden ve ağlayan bir çocuğa karşı yapılması gerekenler gibi sık karşılaşılan senaryolara karşı tepkileri ölçümlendi.

Bu meditasyonu yapanlar kendilerine karşı daha öz şefkatli oldular. Durumla daha sakin ve daha az sinirli başa çıkabileceklerini gösterdiler.

3. Ebeveynlik desteğine ihtiyaç duyduğunuzda sizin için önemli birini hayal edin.

Bir uçakta ebeveynlik krizi yaşamaktan daha kötüsü var mıdır? Saatlerce aynı yerde oturan çocuğunuz ağlarken diğer insanların eleştirel bakışları sizi yalnız ve çaresiz hissettirebilir. Sevdiğiniz bir arkadaşınız, partneriniz, ebeveyninizin size yardım ettiğini hayal edin.

2015 yılında uzmanlar tarafından yürütülen bir araştırmada üniversite öğrencileri rastgele iki gruba ayrıldı. Birinci kontrol grubundaki öğrenciler öz anlayış yönlendirmesi olmaksızın kişiler arası iletişim yeteneklerini kullandılar. İkinci kontrol grubundaki öğrenciler güvendikleri birinin kendilerine destek olduğunu hayal etti. Tabi ki bu ikinci gruptaki öğrenciler daha yüksek öz şefkat ile durumlara tepki verdiler.

Ebeveynlikte bocaladığım zaman sık sık annemin sıcak sesini zihnimde canlandırırım. Annemin bana taktığı lakaplarla bana seslendiğini hayal ederim. Fiziksel olarak yanımda olmasa bile zihnimdeki varlığı beni rahatlatır.

Aslında öz şefkat kapasitemizi şekillendiren ebeveynlerimizle olan ilişkimizdir. 2015 yılında Pepping ve meslektaşlarının yaptığı araştırmaya göre, ebeveynleri ile ilişkilerini soğuk ve mesafeli olarak tanımlayan üniversite öğrencileri, ikili ilişkilerinde daha endişeli oluyorlar ve bunun sonucunda da daha az öz şefkat sergiliyorlar.

İyi bir öz şefkat sergileyen rol modelinizin olmadığı bir ortamda büyümüş olsanız bile öz şefkat yeteneklerinizi çalışarak geliştirebileceğinizi bilmelisiniz. Kendinizi eleştirdiğiniz anlarda elinizi kalbinize koyun ve acı çeken bir arkadaşınızla konuştuğunuzu düşünün.

Yazı ve görsel 

https://greatergood.berkeley.edu/article/item/self_compassion_for_parents

Bu yazıyı sosyal medyada paylaşmak ister misiniz?



Siz de yorum yapın

Yorum yapmak için giriş yapmalısınız.

genografi

Yalnız değilsiniz

  • madinano kullanıcısının profil fotoğrafı
  • ecomsoycle kullanıcısının profil fotoğrafı
  • DomingoBracy kullanıcısının profil fotoğrafı

Gruplara katılın

GİRİŞ YAP KATIL
Editör'ün Seçimi