Yaşam

İş Kanunu Kapsamında Doğum İzni

doğum izni

 

Sevgili Uykusuz Anneler,

Aile Hukuku konularına ara verelim ve biraz da İş Kanunu kapsamında bizleri en çok ilgilendiren meselelerden bahsedelim.

Pek çoğumuzu ilgilendiren, belki de en önemli başlıklardan biri; “Doğum İzni”dir.  İş Kanunu kapsamında kadın işçilerin doğumdan önce ve sonrasına ilişkin izinleri diğer çalışma esasları ile birlikte açıkça düzenlenmiştir. İş Kanunu’nda çalışan kadınlara hamilelik nedeniyle doğumdan önce 8 ve sonrasında 8 hafta olmak üzere toplamda 16 hafta izin verilmesi temel esas olarak yer almaktadır. Çoğul gebelik hallerinde ise doğumdan önceki süreye 2 hafta daha eklenir ve toplam süre 18 haftaya çıkar. Kadın işçinin talebi halinde, bu sürelerden sonra, bir defaya mahsus olarak, 6 aya kadar ücretsiz izin verilir. Neticede, tüm eksiklerine rağmen, doğum izni olarak toplamda 10 ay civarında bir izin alınmasının önü İş Kanunu tarafından açılmıştır.

 

Yukarıda anılan izinler yıllık ücretli izin hesabında dikkate alınmaz. Eğer düzenlenmiş bir doktor raporu var ise bu süreler doktorun öngöreceği oranlarda da arttırılabilir. Hamilelik dönemi boyunca kadınların, gebelikten kaynaklı tüm kontrolleri için, işveren tarafından kendilerine gerekli izinler verilmelidir ve bu izinlerden kaynaklı ücret kesintisi yapılamaz. Ayrıca kadın işçinin yaptığı iş hamileliğine uygun değil ise, doktor raporu ile, daha hafif işlerde çalıştırılabilir. Bu halde de, işçinin ücretinde bir indirim yapılamaz.

 

Kadın işçi yukarıda saydığımız doğum izinlerinin tamamını tek seferde kullanmak zorunda değildir. Örneğin, doktor raporu ile belgelenmek şartı ile, çalışmasında sakınca olmayan durumlarda kadın işçi, doğumdan önceki 3 haftaya kadar iş yerinde çalışmaya devam edebilir. Burada kadın işçinin hakkı olan 8 haftalık izinden kalan 5 hafta (çalıştığı süre) doğum sonrası iznine eklenir. Bu defa doğum sonrası olan 8 haftalık izin 13 haftaya çıkmış olur. Ayrıca kadın işçinin erken doğum yapması halinde de kullanamadığı doğum öncesi izinler doğum sonrasına eklenir. Maalesef bazı işverenler, 32. haftada doğum iznine çıkılması konusunda hamile kadın işçi üzerinde baskı kurmaktadır. Ancak yasanın son derece net ve açık ifadesi karşısında, doktor tarafından verilmiş çalışabilir raporu var ise, kadın işçinin çalışmasına hukuki olarak bir engel yoktur. Diğer taraftan konu ile ilgili Yönetmelik kapsamında gebelik ve emzirme süresince kadın işçinin günde 7,5 saatten fazla çalıştırılması yasaktır. Bu süreye ara dinlenme süreleri dahil edilmemektedir.

 

Torba Yasa adı verilen 6645 sayılı İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile İş Kanunu’na ek bir madde eklenmiş ve diğer düzenlemeler ile birlikte işçiye eşinin doğum yapması hainde 5 (beş) günlük ücretli izin hakkı verilmiştir. Ancak bu yeni düzenleme ile dahi, hem anneye hem babaya doğum iznine ilişkin yasa ile tanınan haklar bağlamında, ülke olarak maalesef henüz çok geri olduğumuz hepimizin malumu. Dilerim en yakın zamanda yapılacak yeni düzenlemeler ile doğum iznine ilişkin süreler makul bir seviyeye getirilir. Ayrıca halihazırdaki düzenlemeye aykırı şekilde izinlerinizi kısaltmaya, haklarınızı sınırlamaya yönelik bir işveren tavrı ile karşılaşmanız halinde; Alo 170 veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı nezdinde şikayette bulunabileceğiniz gibi, maddi haklarınızda aleyhinize bir değişiklik olması halinde, iş sözleşmenizi haklı nedenle feshedip, tazminat ve diğer işçilik alacaklarınızı açacağınız hukuk davası ile talep edebilirsiniz.
Son olarak, bu yazıda, devlet memurlarının ve diğer kanunlara tabi çalışma esasları olan meslek gruplarının kapsam dışında tutulduğunu, her birinin ayrı birer inceleme ve yazı konusu olduğunu belirtmeliyim.

 

Faydalı olması dileğiyle,

Avukat Özgü Yıldırım

 

 

 

Bu yazıyı sosyal medyada paylaşmak ister misiniz?
  • Avukat Özgü Yıldırım

    Özgü Yıldırım



  • Siz de yorum yapın

    Yorum yapmak için giriş yapmalısınız.

    genografi

    Yalnız değilsiniz

    • Daniel Barringer kullanıcısının profil fotoğrafı
    • Jerome Dandridge kullanıcısının profil fotoğrafı
    • Felix Matheny kullanıcısının profil fotoğrafı

    Gruplara katılın

    GİRİŞ YAP KATIL