Yaşam

Çocuklarınızın Güvenli Bir Dünya Yaratmalarına İzin Verin

 

 

Kendilerini güvende hisseden çocuklar yetiştirme ile ilgili başlıkları üçe ayırabiliriz; Çocuğunuzun sizinle güvenli bir bağ kurması, kendi içlerinde güvende hissetmeleri ve üçüncü konu ise çocukların hareketliliklerinin artması ailenin koyduğu engellerin ötesini keşfetmeleri fiziksel ve sosyal çevrelerinin genişlemesi ile beraber güvenlik hissiyatlarının da artması gerekliliğidir.

Çocukların bu yeni dünyaları keşfederken yaptıkları ‘güvenli’ ya da ‘tehlikeli’ tanımlamaları, bu alanları hangi derinlikte keşfedeceklerini ve genişleteceklerini belirler.

Çocuklarınızın sizin varlığınızın ötesindeki dünyayı keşfederken yaşadıkları erken tecrübeler ve güven hisleri, tek başlarına dışarıdayken kendilerini ne derecede özgüvenli ve güvende hissettikleri ile doğrudan ilişkilidir.

Güvenli bir dünyaya olan inançları 3 farklı algılama biçiminde kendini gösterebilir. İlk olarak çocuklar ne kadar uzağa koşarlarsa koşsunlar ebeveynleri ya da onlarla ilgilenen kişiler onlara geri dönecekleri güvenli bir alan sağlarlar ki çocuklar rahatlıkla konfor alanlarının limitlerini zorlayabilsinler.

İkinci olarak etraflarındaki dünyayı keşfederken çocukların güvenlik algısı ile ters düşebilecek gerçek ya da hayali tehditleri tecrübe etmeleridir. Sisli denizlerde yollarını bulabilme kapasitelerinin olduğunu görmeleri önemlidir.

Üçüncü olarak bazı tanımlanmış riskler ve tehlikelerin varlığına ve alınması gereken önlemler olması durumuna karşın çocuklar ebeveynlerinden doğrudan ya da dolaylı olarak dünyanın temelde güvenli bir yer olduğu mesajını alırlar ve inanırlar.

Dünyanın güvensiz olduğu inancında olan çocukların algılamaları ve tecrübeleri oldukça farklıdır. Endişeli ve ya korkan ebeveynlerin mesajları ile dünyanın tehlikeli olduğu algısını kafalarında oturturlar. Bu çocuklar genelde dünyanın tehlikeli bir yer olduğu algısını çok erken tecrübelerle oluşturmuşlardır veya dünyadaki tehlikeleri hali hazırda çokça yaşamış ve bu tehlikeler karşısında gerekli tepkiyi verecek kapasitede olmadıklarını düşünebilirler.

Nedenlerinden bağımsız olarak dünyayı güvensiz bir yer olarak algılayan özgüvensiz çocuklar keşfetmek ve risk almaktan sürekli kaçınırlar.

Koruma bir iç güdüdür

Doğal olarak çocuğunuzun güvenliği sizi yakından ilgilendirir. Bebeklikten sonra muhtemelen çocuklarınızı korumaktan daha kuvvetli bir iç güdünüz yoktur. Aynı yavrusunu koruyan anneler gibi siz de küçük civcivinizi korumak için kuvvetli bir iç güdüye sahipsinizdir. Maalesef bu doğuştan gelen koruma davranışları bazen ciddi problemlere neden olabilecek mantıksız reaksiyonlara ve aşırı korkulara yol açabilir. Kendi öz güvensizliğiniz ve korkularınızı, hem çocuklarınızı yönlendiren hem de rol modelleri olarak gösterdiğiniz reaksiyonlarla devredersiniz.

Bir parkta merdivenden yukarı tırmanmak gibi çocuklarınız için küçük olabilecek riskleri, yükseklik korkunuz ya da kendinizi başarılı bir şekilde tırmanmaktan yoksun biri olarak görmeniz nedeni ile çok ciddi bir tehdit olarak görebilirsiniz. Bu tip tepkilerle çocuklarınız ve yaşanılan durum için uygun olan iletişimi  değil sizin tecrübeleriniz ve algılarınız üzerinden mesajlar verirsiniz.

24 saat televizyonlarda dönen karamsar haberlere inanırsanız dünyanın gerçekten tehlikeli bir yer olduğuna inanabilirsiniz. Ancak tarafsız istatistkler gösteriyor ki dünya hiçbir zaman şu an çocuklarınızın yaşadığı dönem kadar güvenli olmadı. Hastalıklar ve yaralanmalardaki azalmalar; Gıda güvenliği, hijyen konularındaki iyileşmeler önceki dönemlerle karşılaştırıldığında görece daha güvenli bir dünyada yaşadığımız yorumunu net olarak yapabiliyoruz.

Çocukların duygularınızı anında anlayabilecek ve altında yatan nedenlerle ilişki kurabilecek hassas radarları vardır. Endişenizi siz daha tanımlayamadan onlar duygusal radar ekranlarında görüntüleyecek ve anlamlandıracaklar. Çocuklarınızın sizin konfor alanınızın dışındaki dünyayı keşfetmeleri konusundaki korkularınızı onlar da sahiplenecek ve dünyanın korkulacak bir yer olduğu algısı ile beraber kendilerine olan özgüvenlerini kaybedeceklerdir.

Çocuklarınızın limitlerini keşfetmelerine izin verin

Amacınız, çocuklarınızın konfor alanlarını sürdürülebilir şekilde genişletmelerine yardımcı olabilmek için güvenli çevre hissiyatının yerleştirilmesidir. Tabii ki çocuklarınızın güvenliği için dış dünya ile tanışmalarından önce yönlendirmelerinize verdikleri tepkileri iyi analiz etmiş olmalısınız. Onlar maceralara atıldıkları sırada aceleci davranıyorlarsa, çağrılarınızı cevapsız bırakıyorlarsa, dur dediğinizde durmuyorlarsa, kendi güvenlikleri için onları çok daha yakından takip etmeniz gerekebilir.

İşin kilit noktası çocuklarınızın keşif hızları için onlara uygun bir tempo belirleyebilmenizdir. Eğer ürkek bir çocuğunuz varsa onları konfor alanlarından çıkartabilmek için daha fazla baskı yapmak isteyebilirsiniz. Bu taktik muhtemelen başarısız olacaktır çünkü onlara yanlış bir mesaj veriyorsunuz. Öncelikle onların konfor alanlarına ve limitlerine saygı duymadığınızı söylemiş oluyorsunuz. İkinci olarak onlarla ilgili bir problem olduğunu hissettiriyorsunuz. Son olarak hayal kırıklığınız mesajının sağlıksız bir şekilde çocuğa ulaşacağından emin olabilirsiniz. Stratejiniz geri tepecek çünkü kendi konfor alanlarından çıkmaya hazır olmayan çocuklara yapılan baskılar sonucunda gelecekteki denemelerde çok daha ürkek, isteksiz ve rahatsız olacaklar.

Onların keşfetmeye aşina oldukları fırsatları yaratmak ama güvenlik duyguları ile ilgili algıları değiştirebilecek mesajlar vermek daha etkili olabilir. Örneğin; Keşfetme girişimlerine kardeşlerini dahil edebilirsiniz ya da çocuğunuzun sizin ve daha ilerideki başka bir aile bireyinin arasında yürümesine izin vererek çocuğun tüm dikkatinin çevreye verilmesini sağlayabilir aynı zamanda da güven duygusunu sağlayabilirsiniz. Başarı hikayeleri yaratmak için spesifik hedefler verebilirsiniz. Örneğin; Bir parktaki kayaya tırmanlarını isteyebilir böylece sizden ayrılma korkusunu tetiklemeden pozitif bir duygu hali yaratabilirsiniz. Bazı çocuklar rehberlikle yönetilen keşiflere iyi tepki verirler. Bir tepenin üstünde duran bir kayaya dokunmak ve orada sizi beklemek gibi bir oyun onlara özgüven tazelemeleri ve konfor alanlarını genişletmeleri fırsatını verebilir.

Çocuklarınıza kendi güvenlik duyguları ve sınırlarının oluşturulması konusunda söz hakkı tanırsanız bazı mesajlar vermiş olursunuz ve daha fazlasını yapmanıza gerek kalmaz. Verdiğiniz ilk mesaj, onlar ihtiyaç duyduğunda yanlarında olacağınızı bilmeleridir. (Bağlılık konusunda güven) İkinci mesaj birçok farklı durumla başa çıkabilecek durumda oldukları konusunda güveninizi hissediyor olmaları. (Öz güven) Verdiğiniz üçüncü mesaj ise karşılaştıkları durumlara vereceğiniz tepkilerin tutarlı ve dengeli olacağıdır. (Çevreye güven) Bu mesajlar dışında çocuğa vermeyip cebinizde tutacağınız mesajlar genelde iyi niyetli, onları koruma iç güdüsü ile, korku ve panikle yapacağınız yönlendirmelerdir.

Kendi limitlerinizi zorlayın

Güvenli ya da güvensiz bir çevrede yaşadığınız algınız konusundaki farkındalığınız çocuğunuza doğru mesajlar verebilmeniz için çok önemlidir. Çocuklarınız sizin konfor alanınızdan çıktığında hissettiğiniz endişe ve korku sancıları sırasında başvurduğunuz bir alet çantanız olduğunu biliyorsunuz. Eğer bu duyguları ne için olduklarını anlamlandırırsanız bu gereksiz alet çantasına başvurmadan çocuklarınızın kendi limitlerini bulmaları konusunda cesaretlendirecek mesajlar verebilirsiniz.

Yaşayacağınız zorluk çocuklarınızın keşfetmesine izin verebilmek için doğal konfor alanınızdan çıkabilmektir. Bu güvenli bölge tanımı doğuştan gelen özelliklerin yanı sıra büyürken yaşadığınız güvenlikle ilgili tecrübelerinizle de belirlenir.

Çocukların konfor alanı sizden daha geniş ya da daha dar olabilir. Her iki durumda da çocuklarınızın kendi konfor alanlarını sizin tecrübelerinize dayalı değil, kendi tepkilerini baz alarak oluşacağını bilmelisiniz.

Çocukların güven, konfor ve uygun risklerin alınmasını konusundaki isteklerinin desteklenmesi için öncelikle kendi güven alanınızın sınırlarını belirlemenizi tavsiye ederim. Eğer bu alan oldukça küçükse ve konfor alanınızın sınırlarında tipik olarak endişe ve gönülsüzlükle tepki veriyorsanız bu davranışların nedenini anlamaya çalışmak ve gözden geçirmek yararlı olacaktır. İkinci adım olarak çocuğun yararı için kendi konfor alanınızı genişletmek için çaba göstermelisiniz ancak yeni oluşturduğunuz limiti çocuğunuzun tekrar zorlaması durumunu tolere edeceksiniz bunu öneririz. Aksi takdirde çocuğunuzun girişimlerini öfke ile karşılayacak ve yardımcı olamayacaksınız.

Böylesine bir kontrolü sağlayamayacağınızı düşünüyorsanız çocukluğunuzdan gelen bu durumu kabullenebilir ve bu tecrübeleri desteklemesi için daha geniş konfor alanları olabilecek kişilerden (eşiniz ya da bir bakıcı) destek isteyebilirsiniz.

Eğer tam tersine, oldukça geniş bir konfor alanınız varsa ya da başka bir değişle risk almaktan hoşlanıyorsanız çocuğunuzun tecrübe konusundaki eksikliklerini kabul ederek konfor alanını yönetmeyi deneyebilirsiniz.

Güvenli ve üzgün değil

Çocuğunuzun güvenli gelecek duygusunu oluştururken tam bir denge yaratmalısınız. Onların olabildiğince konforlarının ötesine geçmelerini sağlarken güvenden kaldıklarından emin olmalısınız. Aynı zamanda tabi ki gereksiz riskleri almadıklarından emin olmalısınız.

Bu sürece genel olarak güvenli olduğu düşünülen durumlar yaratarak çocuklarınızın limitlerini test ederek başlayabilirsiniz. Örneğin; Güvenlik telleri ya da çitlerle çevrilmiş büyük bir oyun alanında onları serbest bırakmak gibi. Çocuklarınız ilk etapta tamamen güvende olduklarını bilmeyecekler dolayısı ile adım adım bölgenin güvenliğini deneyerek öğrenecekler. Aynı zamanda siz de o alanın güvenli olduğunu bildiğiniz için herhangi bir yanlış mesaj yollamayacak, endişeli bir ebeveyn olmayacaksınız.

Sonuç olarak çocuklarınız dünyanın kendisi ve sizin varlığınız ile güvende olduklarını bilecekler. Çocuklarınızın hayat tecrübesi, olgunluğu ve çevrenin güvenliği konusundaki güven duyguları artıkça görece olarak daha az güvenli olan çevrelerde onların limitlerini anlayabilmeleri için serbest bırakabileceksiniz.

 

 

yazı : 

https://www.psychologytoday.com/us/blog/the-power-prime/201402/allow-your-children-create-secure-world

görsel :

https://www.pexels.com/photo/carefree-child-childhood-countryside-259704/

Bu yazıyı sosyal medyada paylaşmak ister misiniz?



Siz de yorum yapın

Yorum yapmak için giriş yapmalısınız.

genografi

Yalnız değilsiniz

  • IleanaDrino kullanıcısının profil fotoğrafı
  • Tanna kullanıcısının profil fotoğrafı
  • periayda kullanıcısının profil fotoğrafı

Gruplara katılın

GİRİŞ YAP KATIL
Editör'ün Seçimi