Çocuk gelişimi

Tut Çişini Evde Yaparsın Demeyin!

çocuklarda çiş tutma

Dünya Sağlık Örgütü ve diğer kuruluşlar tarafından küresel bir sağlık sorunu olarak kabul edilen kronik böbrek hastalığının, dünya nüfusunun %10’unu etkilediğini ve bu durumun önümüzdeki 10 yıl içinde %17 oranında artacağının öngörüldüğünü biliyor muydunuz uykusuz anneler?

Her yıl Mart ayının ikinci haftasında 100’ü aşkın ülkede Dünya Böbrek Günü etkinlikleri yapılıyor ve bu yılın teması “Böbrek Hastalıkları ve Çocuklar” idi. Geç de olsa bugüne ve çocuklarda çiş tutma ile ilgili ortaya çıkacak problemlere değinmek istedik. Türk Böbrek Vakfı‘na çalışmaları ve duyuruları ile bu konuda farkındalık yarattığı için teşekkür ederiz.

Çoğu anne-baba için, kendi kendilerine gidemedikleri yaşlarda çocuğunu tuvalete götürmek (özellikle tam yemeğin ortası, sinemanın yarısı gibi durumlarda) külfete dönüşebilir. Bu gibi durumlarda “tut yavrucuğum biraz, evde yaparsın” diyor musunuz? Ya da hiç hijyenik bulmadığınız tuvaletlerde “burası çok kirli mikrop kaparsın, tut evde yap” diyor musunuz?

Diyorsanız neden dememeniz gerektiği ile ilgili bilgileri sizler için derledik;

* Çocuklarda böbreklere zarar verebilen hastalıkların başında idrar yolu enfeksiyonu geliyor. Bu hastalıktan korunmak için bol su içmek ve idrarı tutmamak önemlidir. Çocuğunuzun yeterli su içip içmediğinin en iyi ölçüsü idrar rengi ve miktarıdır. İdrar renginin açık sarı olması gerekir.

* İdrarın uzun süre boşaltılmaması mikropların üremesi için uygun ortam yaratır, ayrıca böbreklerde basıncı artırabilir. Bu yüzden idrar kesesinin sık olarak boşaltılması (günde 5-7 defa) gerekir.

* Kirli tuvaletten idrar yollarına mikrop bulaşmaz. İdrar yoluna bulaşan mikroplar çoğunlukla dışkı içinde ürerler. Kabızlık, barsaklarda dışkının uzun süre beklemesine yol açarak çok sayıda mikrop birikimine neden olur ve idrar yolu enfeksiyonunu kolaylaştırır. Bu nedenle kabızlığın önlenmesi de böbrek sağlının korunması için önemlidir. (kaynak:Çocuk Nefrolojisi Uzmanı Prof. Dr. Lale Sever)

idrar kaçırma 1(1)

* Çocuğunuz oyuna daldığında veya televizyon seyrederken mesanesinin beyine gönderdiği mesajı fark etmeyebilir. Mesajlar ısrarla işemesi gerekli olduğunu söyler. Ancak çocuğunuz tuvalete gitmek yerine dans etmeye başlar. Bacaklarını çaprazlar, çömelir, zıplar, elleriyle çiş yaptığı yeri tutar ve çişini tutmaya çalışır. Ama bazen tutmayı başaramaz ve birkaç damla çiş kaçırabilir. Hatta bazen hiç tutamaz ve olduğu yere çişini yapabilir. Sizin çocuğunuz da çişi geldiğinde tuvalete gitmek yerine etrafta dans ediyor mu?

* Çocuğunuz çişini tutabilmek için sadece dans etmez, aynı zamanda pelvik taban kasları dediğimiz kasları da sıkarak çişini tutmaya çalışır. Pelvik taban kasları; bacaklarımızın arasındaki kemikten başlayıp, arkada kuyruk sokumuna kadar uzanan hamak şeklindeki kas grubudur. Pelvis dediğimiz leğen kemiğinin altındaki boşluğu doldurarak karın içindeki organları destekler. Çiş ve kaka kontrolünde çok önemli bir rolü vardır. Çocuğunuz gün içinde toplam 5 dakika çiş yapar, 23 saat 55 dakika ise çişini mesanesinde muhafaza eder. Çiş yapmadığı zamanlarda pelvik taban kasları belli bir tonusla kasılı olarak durur. Böylelikle çocuğunuz hoplasa da zıplasa da çişi mesanede kalır. Ancak mesane beyne mesaj gönderdiğinde işemek için tuvalete gider ve pelvik taban kaslarını gevşeterek çişini tuvalete gönderir ve çişi biter bitmez pelvik taban kasları yine kasılı duruma geçer. Yeni bir mesaj iletimine kadar da kasılı durmaya devam eder. Mesane beyne mesaj göndermesine rağmen halen tuvalete gitmeyen çocuk pelvik taban kaslarını kasmaya devam eder. Böylelikle pelvik taban kas aktivitesini arttırır. Kasın fonksiyonunu bozar. Öyle ki, zaman içinde pelvik taban kasları işeme esnasında da gevşeyemez hale gelir. Artık çocuğunuz bir dirence karşı işemek zorundadır. Bu nedenle kesik kesik işeyebilir, işemeye başlamada zorluk yaşayabilir. Tam boşaltamama hissedebilir. Zayıf akımlı işeyebilir. Bu nedenlerle idrar kaçırabilir.

* Bazı çocuklar gün içinde o kadar az tuvalete gider ki bazen saatlerce tuvalete gitmediği olur. Hatta genellikle sabah uyandığında tuvalete gitme ihtiyacı hissetmez. Bu çocukların mesane kapasiteleri yaşlarına göre büyüktür. Ancak taşma noktasına geldiğinde tuvalete giderler, bu esnada geç kaldıklarında taşma tipi idrar kaçırma gözlenebilir. Bu problem “tembel mesane” ya da “az aktif mesane” olarak da adlandırılır.

* Eğer bir idrar yolu enfeksiyonu varsa bu çocuğunuzun normalden fazla tuvalete gitmesine neden olabilir ve aynı zamanda çiş kaçırma kazaları yaşamasına neden olabilir.Ayrıca çocuğunuz çişini yaparken bir miktar yanma ya da acı hissedebilir. Böyle durumlarda uzmana başvurmalısınız. Ancak çocuğunuz bu problemi sık sık yaşıyorsa enfeksiyona neden olan durumun detaylı incelenmesi gerekebilir.

 

Kaynaklar:

www.tbv.com.tr

www.cocukuroloji.com

 

 

 

 

görseller: www.izmircocuknefroloji.com ve www.onedio.com dan alınmıştır
Bu yazıyı sosyal medyada paylaşmak ister misiniz?



Siz de yorum yapın

Yorum yapmak için giriş yapmalısınız.

genografi

Yalnız değilsiniz

  • Myles Ah Mouy kullanıcısının profil fotoğrafı
  • Summer Morrissey kullanıcısının profil fotoğrafı
  • Richie Shockley kullanıcısının profil fotoğrafı

Gruplara katılın

GİRİŞ YAP KATIL

Benzer Yazılar

Editör'ün Seçimi