Yaşam

Mücadele etmeden uyu(t)mak

 

  • Hadi yatma zamanı.
  • HAYIR

Annesi oyuna dalan çocuğuna uyku saatinin geldiğini söyleyince oyuncaklarına doğru “hayır“ diye koşan 3 yaşında bir çocuk düşünün. Annesi de peşinde, “Artık yatma zamanı canım, hadi bakalım” diyor.

O da “hayır anne, hayır” diye tekrarlıyor. Annesi kucağına almaya çalıştıkça mücadele başlıyor. Ona sarılmaya çalışıyor, çocuk kurtuluyor…

“Dur artık, hemen yatağa gidiyorsun” diyor anne. Çocuk ağlamaya başlıyor. O sırada anne uyku öncesi banyoya sokmak için çocuğun kıyafetlerini çıkarıyor. Bu mücadele banyoda, pijamaları giydirirken, dişleri fırçalarken devam ediyor. Yatağına yatırıyor, öpüyor, içeri gidiyor. Odadan bir ses geliyor. “Anne susadım.” Anne suyu dolduruyor, odaya giriyor ve “Artık başka bir şey daha duymak istemiyorum. İyi geceler” deyip çıkıyor. Çocuk odasında ağlıyor, anne büyük bir suçluluk duygusuyla salonda oturuyor.

Bu sahne aslında birçoğumuza yabancı değil. Biz ebeveynler bu sahneye kendi gözümüzle baktığımızdan çocuk bakış açısını kaçırıyoruz.

Düşünün. Okuduğunuz kitabın en heyecanlı yerindesiniz. Eşiniz “Hadi bakalım yatma zamanı” diyor. Siz “Şu an hazır değilim” deseniz de zorla banyoya götürülüyorsunuz, yıkanıyorsunuz, yatmaya hazırlanıyorsunuz. Ne hissedersiniz? Saygısızlık yapıldığını mı, özel alanınızın ihlal edildiğiniz mi, kontrolün sizde olmadığını mı yoksa öfkeli mi? Siz şimdi “Ama iki yaşındaki bir çocuk böyle düşünmez, o bir yetişkin değil. Ayrıca ben ebeveyniyim” diyebilirsiniz.

Evet, o bir çocuk. Yetişkin değil. Ama o bir insan. Duyguları var, büyüme çağında, özgürlük istediği bir dönemde ve seçimlerine ne derece saygı duyulduğunu deneyimleme döneminde. Birey olmaya ve bağımsızlaşmaya çalışıyor, yeteneklerini keşfediyor.

Bazen yatağa gitmek sorun olmayabilir. Belki yorgun ve hazırdır. Ne yapacağının ona söylemesi, kontrol edildiğini hissettiriyor. Bize de emir verilse, ne yapacağımız söylense aynı şekilde hissetmez miyiz? Olay “beni neden kontrol ediyorlar”a geliyor. Anne ve çocuk arasında yaşanan yukarıdaki olayda çocuk, anlaşılmadığını düşünüyor. Anne de ısrar ettikçe sevilmediği, reddedildiği kanısına varıyor.

Uyku zamanı, aileler ve çocuklar arasında özel bağ kurulan bir zaman olabilir. Bazen anne babalar zor bir gün geçirdiklerinde çocuklarının bir an önce uyumalarını, ardından da dinlemek isteyebilirler. Bu da çocukta “benden kurtulmaya çalışıyorlar” hissi uyandırabilir.

Bu uyku mücadelesi öyküsünde çocuk anneden uzaklaşmamak için su istiyor, tuvalete gitmek istiyor. Uyumasını isteyen anne de tepki verince ikisi de incinmiş, reddedilmiş hissediyor.

Bu durumda şu soruları düşünün: Bu hikayede çocuk ne istiyor? Daha da önemlisi, ,sizin çocuğunuz ne istiyor?

  • Kendi bağımsızlığını ilan etmek.
  • Annesiyle daha yakın olmak.
  • Onunla ilgili kararlarda söz sahibi olmak, kontrol etmek.
  • Saygı duyulmak, dinlenmek.

Bir ebeveyn olarak çocuğunuza istediği ve ihtiyacı olan bir şeyi nasıl verebilirsiniz. Hem de zamanında yatmasını sağlayarak…

İhtiyaçlarınıza saygı duyun. Gün içinde kendinize zaman ayırın, kendinizle ilgilenin ki uyku zamanı gergin olmayın. Çocuğunuzun uyku saatini öyle bir ayarlayın ki o uyuduktan sonra eşinizle zaman geçirme şansınız olsun.

  1. Mümkün olduğu kadar siz de eşiniz de uyku rutininin bir parçası olun. Anne ve baba da katıldığı zaman bu süreç hem daha keyifli oluyor hem de daha az yorucu.
  2. Gereksiz stres ve mücadeleyi önlemek için uyku rutinini yatmadan 45 dakika – bir saat önce başlatın. Bu süre zarfında hareketli aktivitelerden de kaçının.
  3. Yatmadan 15 dakika önce hatırlatın ve o sırada yaptığı şeyi bitirmesine izin verin.
  4. Emir vermek yerine seçenekler sunun. Böylece seçim hakkı olduğunu bilir, kontrol ediliyor gibi hissetmez. Örneğin “Baban mı seni yıkasın istersin, ben mi?”, “Kırmızı pijamayı mı giymek istersin, beyazı mı?”, “Gorilinle mi uyuyacaksın yoksa kedinle mi?” diye sormak gibi…
  5. Çocuğunuzun da yardım ve önerileriyle bir uyku rutini oluşturun. Mesela bir hikaye okuyun, sarılı, öpün, sevdiği bir şarkıyı söyleyerek odadan çıkın. Uyku rutini, özellikle bir ve iki yaş arası dönemde çok önemli. Ve rutine sadık kalmak çok önemli.
  6. Yakın olun. Örneğin.
  • “Hatırlıyor musun şunu şunu yapmıştık…” gibi beraber yaşadıklarınızı konuşun.
  • O günle hislerini dinleyin.
  • Karşılıklı, birbiriniz hakkında sevdiğiniz üç şeyi söyleyin. Cümle de şöyle olsun: “Senin hakkında en çok … seviyorum.”
  1. Kendiyle ilgili sizinle daha çok şey paylaşması için şunları sorun:
  • Bugün başına gelen en güzel şey neydi?
  • Bugün başına gelen en kötü şey neydi?
  • Bugün yaşadığın en saçma şey neydi?
  1. Bazı çocuklar ışıklar kapalıyken daha iyi konuşur. Onu konuşması için cesaretlendirecek ortamı, durumu bulun.
  2. Uyku rutini tamamlandıktan sonra, odadan çıkın. Rutine başladığınızda biz kez şunları söyleyin. “Eğer odadan çıkarsan, seni sevgiyle odana yönlendireceğim. İyi geceler dedikten ve odandan çıktıktan sonra daha fazla konuşmayacağım.”

Rutin tamamlandıktan sonra konuşmamanız çok önemli. Çocuğunuz sözlerinizden çok yaptıklarınıza daha çok dikkat edecektir. Eğer konuşursanız, yatağa gitmesi – uyuması konusunda sözlü mücadele başlayacak demektir. Eğer kendinizi “Ne dediğimi duymadın mı? Yatağa gitmeni ve daha faza konuşmayacağımı” söylemiştim derken bulursanız hemen susun ve sevgiyle onu yatağına geri gönderin.

İlk başta çocuklar ailelerini test edecekleri için defalarca odasına yönlendirmek zorunda kalabilirsiniz. Bununla birlikte zaman ilerledikçe o da daha rahat edecek, siz de.

Uyumadan önceki bu süreci daha çok yakınlaşarak, daha çok paylaşarak geçirebilirsiniz. Çocuklarınızı da karar alma sürecine dahil ederek, onlara ne kadar değerli olduklarını hissettirebilirsiniz. Sınırları belirleyerek siz de onların saygısını kazanacak ve kendi özsaygılarını kazanmalarını sağlayacaksınız.

 

Yazı https://positiveparenting.com/bedtime-without-struggling adresinden, görsel Google’dan alınmıştır.

Bu yazıyı sosyal medyada paylaşmak ister misiniz?



Siz de yorum yapın

Yorum yapmak için giriş yapmalısınız.

genografi

Yalnız değilsiniz

  • Editör profil resmi
  • Sendogan Yazici profil resmi
  • İlly profil resmi

Gruplara katılın

GİRİŞ YAP KATIL